(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.59. అధ్యాయః 059
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి స్త్రీణామపరిత్యాగపరిత్యాగప్రయోజకగుణదోషాదిప్రతిపాదకనారదమార్కండేయసంవాదానువాదః॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

`మార్కండేయ ఉవాచ।

శ్రుతం బలం ప్రభావశ్చ యోషితాం మునిసత్తమ।
ఏకస్య బహుభార్యస్య ధర్మమిచ్ఛామి వేదితుం॥ 13-59-1(83756)
నారద ఉవాచ। 13-59-2x(6936)
బహుభార్యాసు సక్తస్య నారీభోగేషు గేహినః।
ఋతౌ విముంచమానస్య సాంనిధ్యే భ్రూణహా స్మృతః॥ 13-59-2(83757)
వృద్ధాం వంధ్యాం సువ్రతా చ మృతాపత్యామపుష్పిణీం।
కన్యాం చ బహుపుత్రాం చ వర్జయన్ముచ్యతే భయాత్॥ 13-59-3(83758)
వ్యాధితో బంధనస్థో వా ప్రవాసేష్వథ పర్వసు।
ఋతుకాలే తు నారీణాం భ్రూణహత్యాం ప్రముంచతి॥ 13-59-4(83759)
మార్కండేయ ఉవాచ। 13-59-5x(6937)
వైశ్యనారీషు వై జాతాః పరప్రేష్యాసు వా సుతాః।
కస్య తే బంధుదాయాదా భవంతి హి మహామునే॥ 13-59-5(83760)
నారద ఉవాచ। 13-59-6x(6938)
పణ్యస్త్రీషు ప్రసూతా యే యస్య స్త్రీ తస్య తే సుతాః।
క్రయాచ్చ కృత్రిమాః పుత్రా ప్రదానాచ్చైవ దత్రిమాః॥ 13-59-6(83761)
మార్కండేయ ఉవాచ। 13-59-7x(6939)
పణ్యనారీష్వనియతః పుంసోఽర్థో వర్తతే ధ్రువం।
అత్ర చాహితగర్భాయాః కస్య పుత్రం వదంతి తం॥ 13-59-7(83762)
నారద ఉవాచ। 13-59-8x(6940)
తీర్థభూతాసు నారీషు జ్ఞాయతే యోఽభిగచ్ఛతి।
ఋతౌ తస్య భవేద్గర్భో యం వా నారీ న శంకతే॥ 13-59-8(83763)
మార్కండేయ ఉవాచ। 13-59-9x(6941)
నరాణాం త్యజతాం భార్యాం కామక్రోధాద్గుణాన్వితాం।
అప్రసూతాం ప్రసూతాం వా తేషాం పృచ్ఛామి నిష్కృతిం॥ 13-59-9(83764)
నారద ఉవాచ। 13-59-10x(6942)
అపాపాం త్యజమానస్య సాధ్వీం మత్వా యమాదితః।
ఆత్మవంశస్వధర్మో వా త్యజతో నిష్కృతిర్న తు॥ 13-59-10(83765)
యో నరస్త్యజతే భార్యా పుష్పిణీమప్రసూతికాం।
స నష్టవంశః పితృభిర్యుక్తస్త్యజ్యేత దైవతైః॥ 13-59-11(83766)
భార్యామపత్యసంజాతాం ప్రసూతాం పుత్రపౌత్రిణీం।
పుత్రదారపరిత్యాగీ న స ప్రాప్నోతి నిష్కృతిం॥ 13-59-12(83767)
ఏవం హి భార్యాం త్యజతాం నరాణాం నాస్తి నిష్కృతిః।
నార్హంతి ప్రమదాస్త్యక్తుం పుత్రపౌత్రప్రతిష్ఠితాః॥ 13-59-13(83768)
మార్కండేయ ఉవాచ। 13-59-14x(6943)
కీదృశీం సంత్యజన్భార్యాం నరో దోషైర్న లిప్యతే।
ఏతదిచ్ఛామి తత్వేన విజ్ఞాతుమృషిసత్తమ॥ 13-59-14(83769)
నారద ఉవాచ। 13-59-15x(6944)
మోక్షధర్మస్థితానాం తు అన్యోన్యమనుజానతాం।
భార్యాపతీనాం ముక్తానామధర్మో న విధీయతే॥ 13-59-15(83770)
అన్యసంగాం గతాపత్యాం శూద్రగాం పరగామినీం।
పరీక్ష్య త్యజమానానాం నరాణాం నాస్తి పాతకం॥ 13-59-16(83771)
పాతకేఽపి తు భర్తవ్యౌ ద్వౌ తు మాతా పితా తథా॥ 13-59-17(83772)
మార్కండేయ ఉవాచ। 13-59-18x(6945)
భార్యాయాం వ్యభిచారిణ్యాం నరస్య త్యజతో రుషా।
కథం ధర్మోఽప్యధర్మో వా భవతీహ మహామతే॥ 13-59-18(83773)
నారద ఉవాచ। 13-59-19x(6946)
అనృతేఽపి హి సత్యే వా యో నారీం దూషితాం త్యజేత్।
అరక్షమాణః స్వాం భార్యాం నరో భవతి భ్రూణహా॥ 13-59-19(83774)
అపత్యహేతోర్యా నారీ భర్తారమతిలంఘయేత్।
లోలేంద్రియేతి సా రక్ష్యా న సంత్యాజ్యా కథంచన॥ 13-59-20(83775)
నద్యశ్చ నార్యశ్చ సమస్వభావా
నైతాః ప్రముంచంతి నరావగాఢాః।
స్రోతాంసి నద్యో వహతే నిపాతం
నారీ రజోభిః పునరేతి శౌచం॥ 13-59-21(83776)
ఏవం నార్యో న దుష్యంతి వ్యభిచారేఽపి భర్తృణాం।
మాసిమాసి భవేద్రాగస్తతః శుద్ధా భవంత్యుత॥ 13-59-22(83777)
మార్కండేయ ఉవాచ। 13-59-23x(6947)
కాని తీర్థాని భగవన్నృణాం దేహాశ్రితాని వై।
తాని వై శంస భగవన్యాథాతథ్యేన పృచ్ఛతః॥ 13-59-23(83778)
సర్వతీర్థేషు సర్వజ్ఞ కిం తీర్థం పరమం నృణాం।
యత్రోపస్పృశ్య పూతో యో నరో భవతి నిత్యశః॥ 13-59-24(83779)
నారద ఉవాచ। 13-59-25x(6948)
దేవర్షిపితృతీర్థాని బ్రాహ్మం మధ్యేఽథం వైష్ణవం।
నృణాం తీర్థాని పంచాహుః పాణౌ సన్నిహితాని వై॥ 13-59-25(83780)
ఆద్యతీర్థం తు తీర్థానాం వైష్ణవో భాగ ఉచ్యతే।
యత్రోపస్పృశ్య వర్ణానాం చతుర్ణాం వర్ధతే కులం।
పితృదైవతకార్యాణి వర్ధంతే ప్రేత్య చేహ చ॥ 13-59-26(83781)
మార్కండేయ ఉవాచ। 13-59-27x(6949)
నరాణాం కామవృత్తానాం యా నార్యో నిరవగ్రహాః।
యాసామభిగ్రహో నాస్తి తా మే కథయ నారద॥ 13-59-27(83782)
నారద ఉవాచ। 13-59-28x(6950)
పాశుర్వైశ్యా నటీ గోపీ తాంతుకీ తున్నవాయికీ।
నారీ కిరాతీ శబరీ నర్తకీ చానవగ్రహా॥ 13-59-28(83783)
మార్కండేయ ఉవాచ। 13-59-29x(6951)
ఏతాసు జాతా నారీషు సర్వవర్ణేషు యే సుతాః।
కేషు కే బంధుదాయాదా భవంతి ఋషిసత్తమ॥ 13-59-29(83784)
నారద ఉవాచ। 13-59-30x(6952)
య ఏతాః పరిగృహ్ణంతి తేషామేవ హి తే సుతాః।
సర్వత్ర తు ప్రవృత్తాసు బీజం నశ్యతి దేహినాం॥ 13-59-30(83785)
మార్కండేయ ఉవాచ। 13-59-31x(6953)
సర్వస్త్రీషు ప్రవృత్తాశ్చ సాధువేదవివర్జితాః।
మానవాః కాండపృష్ఠాశ్చ వేదమంత్రబహిష్కృతాః।
నియుక్తా హవ్యకవ్యేషు తేషాం దత్తం కథం భవేత్॥ 13-59-31(83786)
నారద ఉవాచ। 13-59-32x(6954)
నార్హంతి హవ్యకవ్యాని సావిత్రీవర్జితా ద్విజాః।
వ్రాత్యేష్వన్నప్రదానం తద్యథా శూద్రేషు వై తథా॥ 13-59-32(83787)
మార్కండేయ ఉవాచ। 13-59-33x(6955)
ధర్మేష్వధికృతానాం తు నరాణాం ముహ్యతే మనః।
కథం న విఘ్నో భవతి ఏతదిచ్ఛామి వేదితుం॥ 13-59-33(83788)
నారద ఉవాచ। 13-59-34x(6956)
అర్థాశ్చ నార్యశ్చ సమానమేన-
చ్ఛ్రేయాంసి పుంసామిహ మోహయంతి।
రతిప్రమోదాత్ప్రమదా హరంతి
భోగైర్ధనం చాప్యుపహంతి ధర్మాన్॥ 13-59-34(83789)
హవ్యం కవ్యం చ ధర్మాత్మా సర్వం తచ్ఛ్రోత్రియోఽర్హతి।
దత్తం హి శ్రోత్రియే సాధౌ జ్వలితాగ్నావివాహుతిః॥ 13-59-35(83790)
మార్కండేయ ఉవాచ। 13-59-36x(6957)
శ్రోత్రియాణాం కులే జాతా వేదార్థవిదితాత్మనాం।
హిత్వా కస్మాత్త్రయీం విద్యాం వార్తాం వృత్తిముపాశ్రితాః॥ 13-59-36(83791)
నారద ఉవాచ। 13-59-37x(6958)
చాతుర్వర్ణ్యం పురా న్యస్తం సువిద్వత్సు ద్విజాతిషు।
తస్మాద్వర్ణౌః సంవిభజ్యా వృత్తిః సంకరవర్జితా॥ 13-59-37(83792)
యే చాన్యే శ్రోత్రియా జాతాః సంస్కృతాః పుత్రగృధ్నుభిః।
పూర్వనిర్వాణనిర్వృత్తాం జాతాం వృత్తిముపాశ్రితాః॥ 13-59-38(83793)
మార్కండేయ ఉవాచ। 13-59-39x(6959)
అసంస్కృతాః శ్రోత్రియజాః సంస్కృతా జ్ఞానిజాః కథం। 13-59-39(83794)
నారద ఉవాచ। 13-59-40x(6960)
అసంస్కారో వైదికశ్చ స మాన్యః శ్రోత్రియాత్మజః।
శుద్ధాన్వయః శ్రోత్రియస్తు సువిద్వద్భిః సమోఽన్యథా॥ 13-59-40(83795)
అనధీయానపుత్రాశ్చ వేదసంస్కారవర్జితాః।
తస్మాత్తే వేదవిజ్ఞాఽపి విప్రాః శ్రుతినికారిణః॥ 13-59-41(83796)
బ్రహ్మరాశౌ పురా సృష్టా వేదసంస్కారసంస్కృతాః।
తస్మాత్తేష్వేవ తే జాతాః సాధవః కులధారిణః॥ 13-59-42(83797)
మార్కండేయ ఉవాచ। 13-59-43x(6961)
స్వయం క్రీతాసు ప్రేష్యాసు ప్రసూయంతే తు యే నరాః।
కస్య నార్యః సుతాశ్చైవ భవంతి ఋషిసత్తమ॥ 13-59-43(83798)
నారద ఉవాచ। 13-59-44x(6962)
స్వదాస్యాం యో నరో మోహాత్ప్రసూయేత స పాపకృత్।
ఇహాభినిందితః ప్రేత్య అపత్యం ప్రేష్యతాం నయేత్॥ 13-59-44(83799)
సా తస్య భార్యా పుత్రా యే హవ్యకవ్యప్రదాస్తు తే।
తస్యా యే బాంధవాః కేచిద్విషక్తాః ప్రేష్యతాం గతాః।
సర్వే తస్యాస్తు సంబంధా ముచ్యంతే ప్రేష్యకర్మసు॥ 13-59-45(83800)
ఏతత్తే కథితం సర్వం యదభివ్యాహృతం త్వయా।
అథవా సంశయః కశ్చిద్భూయః సంప్రష్టుమర్హసి॥ 13-59-46(83801)
మార్కండేయ ఉవాచ। 13-59-47x(6963)
అమిథ్యాదర్శనాలోకే నారదః సర్వకోవిదః।
ప్రత్యక్షదర్శీ లోకానాం స్వయంభురివ సత్తమః॥ 13-59-47(83802)
భీష్మ ఉవాచ। 13-59-48x(6964)
ఇతి సంభాష్య ఋషిభిర్మార్కండేయో మహాతపాః।
నారదం చాపి సత్కృత్య తేన చైవాభిసత్కృతః।
ఆమంత్రయిత్వా ఋషిభిః ప్రయయావాశ్రమం మునిః॥ 13-59-48(83803)
ఋషయశ్చాపి తీర్థానాం పరిచర్యాం ప్రచక్రముః॥ 13-59-49(83804)
సుక్షేత్రబీజసంస్కారవిశుద్ధో బ్రహ్మిచర్యయా।
నిత్యనైమిత్తికాత్స్నాతో మనశ్శుద్ధ్యా చ శుద్ధ్యతి॥' ॥ 13-59-50(83805)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి ఏకోనషష్టితమోఽధ్యాయః॥ 59 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.